Cosmox

Nieuwsgierig geworden door het artikel op de site van Boekblad en de foto's op "Boekblad was erbij" gingen we gisteren naar de nieuwe winkel Cosmox. Frisse kleuren, mooie zichtlijnen, fraaie meubels: wat een enorme verbetering t.o.v. het oude Zwaan en Ter Burg! Ik blijf het wel een rare constructie vinden dat er een aparte vestiging van ECI in die winkel zit. Ik geloof dat het moet van de Wet op de Vaste Boekenprijs, maar voor "gewone" klanten het lijkt me veel logischer als het aanbod geïntegreerd zou zijn in dat van de boekhandel (Cosmox is tenslotte van de ECI). Verder lijkt het me best lastig om zo'n formule fris te houden: het is nu hip en trendy, maar hoe zit dat volgend jaar?

Het assortiment was heel beperkt, mij te beperkt. Uit het artikel van Boekblad begreep ik dat het was teruggebracht van 17.000 titels in de oude situatie naar 6.000 nu. Op zich een hele begrijpelijke keuze ingreep: je maakt het voor de klanten heel overzichtelijk. Die overzichtelijkheid komt terug in de frontale presentatie die overal consequent is doorgezet. In dat kader van keuzes maken vond ik het ook slim op op elke displaytafel (die trouwens lekker hoog waren) één auteur neer te leggen, met daarbij zijn of haar eerdere boeken. Keuzes maken, dat hebben ze hier heel ingrijpend gedaan!

Boekhandels met een beperkt aanbod lijkt een trend, die al is ingezet door RDC met de Plantage Books & More-vestiging in Apeldoorn. Als deze tendens zich doorzet, heeft dat wel ingrijpende consequenties voor uitgevers en de boekenmarkt.

Uitgevers kunnen nu nog redelijk zeker zijn van een plekje in de boekhandel voor hun nieuwe titel; dat wordt een stuk onzekerder als de boekhandel veel minder titels gaat voeren en strenger gaat selecteren. Logischerwijs zullen uitgevers èn boekhandels zich (nog meer) gaan concentreren op die titels waarvan ze enige zekerheid hebben dat het bestsellers worden. Bijkomend effect is dan dat die boekhandels steeds meer op elkaar gaan lijken.

Qua dynamiek wordt dit type boekhandel vergelijkbaar met de tijdschriftenhandel: snelle omlooptijd, telkens nieuwe titels, veel retouren. Dat betekent voor de uitgevers die hierin meegaan ook andere businessmodellen die uitgaan van een korte terugverdientijd en hoge retourenaantallen. De vraag is of het bestaande stelsel van afspraken hiervoor toereikend is.

Voor een groot aantal titels - en uitgevers - zullen die boekhandels uiteindelijk geen functie meer hebben. Die zullen meer en meer zijn aangewezen op de internetboekhandel en de assortimentsboekhandel die nog wel bereid en in staat is een breed assortiment te voeren. Zo creëert deze ontwikkeling ook weer nieuwe kansen.